วิธีทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟ Espresso อย่างถูกต้อง พร้อม 5 ขั้นตอน

วิธีทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟ Espresso อย่างถูกต้อง พร้อม 5 ขั้นตอนที่ควรทำเป็นประจำ

เครื่องชงกาแฟ Espresso เป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับร้านกาแฟและคนรักกาแฟที่ชงดื่มเองที่บ้าน แต่การใช้งานเครื่องชงกาแฟทุกวันอาจทำให้เกิดคราบผงกาแฟ คราบน้ำมันกาแฟ และคราบนมสะสมตามส่วนต่าง ๆ ของเครื่อง หากไม่ได้รับการทำความสะอาดอย่างเหมาะสม อาจส่งผลต่อความสะอาด กลิ่น รสชาติของกาแฟ และประสิทธิภาพในการใช้งานได้

หลายคนอาจคิดว่าการดูแลเครื่องชงกาแฟเป็นเรื่องยุ่งยาก ต้องถอดเครื่องหรือให้ช่างเข้ามาทำความสะอาดเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว ผู้ใช้งานสามารถดูแลและทำความสะอาดส่วนต่าง ๆ ที่เข้าถึงได้ด้วยตนเองเป็นประจำ ทั้งตัวเครื่อง หัวชง ก้านสตีมนม ด้ามชงกาแฟ และถาดรองน้ำทิ้ง

วันนี้ ETZEL จะมาแนะนำ วิธีทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟ Espresso อย่างถูกต้อง พร้อมขั้นตอนการดูแลแบบรายวันและรายสัปดาห์ เพื่อช่วยลดการสะสมของคราบสกปรก และให้เครื่องชงกาแฟพร้อมใช้งานอยู่เสมอ

1. ทำไมต้องทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟเป็นประจำ?
การทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟไม่ใช่แค่เรื่องของความสวยงามภายนอก แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลอุปกรณ์ที่สัมผัสกับกาแฟและนมโดยตรง

เมื่อใช้งานเครื่องชงกาแฟเป็นประจำ อาจเกิดคราบสะสมตามจุดต่าง ๆ เช่น

 คราบกาแฟ : ผงกาแฟและน้ำมันกาแฟอาจตกค้างบริเวณหัวชง ตะแกรงกรอง และด้ามชง
 คราบนม : นมที่ตกค้างบริเวณก้านสตีมและปลายท่ออาจแห้งติดและทำความสะอาดยากขึ้น
 คราบน้ำและสิ่งสกปรก : อาจสะสมบริเวณตัวเครื่องและถาดรองน้ำทิ้ง
 กลิ่นตกค้าง : คราบกาแฟและนมที่ไม่ได้ทำความสะอาดอาจส่งผลต่อความสะอาดและกลิ่นของอุปกรณ์

ดังนั้น ร้านกาแฟที่ต้องใช้งานเครื่องทุกวันควรกำหนดตารางทำความสะอาดให้ชัดเจน ทั้งหลังใช้งานและการทำความสะอาดเชิงลึกตามรอบที่เหมาะสม

2. วิธีทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟ Espresso ทั้ง 5 ส่วน
การทำความสะอาดตามคู่มือนี้เป็นการดูแลจุดใช้งานและส่วนต่าง ๆ ที่ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้ โดยไม่ต้องเปิดฝาเครื่อง ถอดระบบภายใน หรือซ่อมแซมชิ้นส่วนภายในเครื่อง

2.1 ตัวเครื่อง (Machine Body)
ตัวเครื่องเป็นส่วนที่สัมผัสกับมือ ฝุ่น และคราบสกปรกจากการใช้งานในแต่ละวัน จึงควรเช็ดทำความสะอาดเป็นประจำ เพื่อรักษาความสะอาดและความสวยงามของเครื่องชงกาแฟ

วิธีทำความสะอาด
ขั้นตอนที่ 1: ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นแล้วบิดให้หมาด เช็ดทำความสะอาดรอบตัวเครื่องให้ทั่ว โดยเฉพาะบริเวณที่มีคราบนิ้วมือหรือคราบสกปรก
ขั้นตอนที่ 2: ใช้ผ้าแห้งสะอาดเช็ดรอบตัวเครื่องอีกครั้ง เพื่อไม่ให้มีหยดน้ำหรือความชื้นตกค้าง

ข้อควรระวัง : ควรปิดเครื่องและระวังพื้นผิวที่ยังร้อนก่อนทำความสะอาด ไม่ควรฉีดน้ำหรือน้ำยาลงบนตัวเครื่องโดยตรง และหลีกเลี่ยงไม่ให้น้ำเข้าสู่แผงควบคุมหรือส่วนที่มีระบบไฟฟ้า

2.2 หัวชงกาแฟ (Group Head)
หัวชงกาแฟเป็นส่วนสำคัญที่สัมผัสกับน้ำกาแฟและผงกาแฟโดยตรง หากมีผงกาแฟหรือน้ำมันกาแฟตกค้าง อาจส่งผลต่อความสะอาดและคุณภาพของกาแฟที่สกัดในครั้งต่อไป

จึงควรทำความสะอาดหัวชงกาแฟทั้งแบบรายวันและรายสัปดาห์

การทำความสะอาดรายวัน
ขั้นตอนที่ 1: ใช้แปรงล้างหัวชงกาแฟโดยเฉพาะ ขัดทำความสะอาดบริเวณตะแกรงใต้หัวชงและซีลยาง (Group Head Gasket) เพื่อกำจัดผงกาแฟที่ตกค้างตามขอบและซอกต่าง ๆ
ขั้นตอนที่ 2: นำตะแกรงชงกาแฟออกจากด้ามชง แล้วใส่ตะแกรงตัน (Blind Filter) ซึ่งเป็นตะแกรงสำหรับล้างหัวชงแทน

จากนั้นใส่ด้ามชงเข้ากับหัวกรุ๊ป แล้วกดปุ่มชงกาแฟเพื่อปล่อยน้ำประมาณ 5 วินาที จากนั้นกดหยุด ทำซ้ำทั้งหมด 5 รอบ เพื่อช่วยชะล้างผงกาแฟและคราบตกค้างในทางน้ำของหัวชง

การทำความสะอาดรายสัปดาห์
ขั้นตอนที่ 1: เตรียมตะแกรงตัน (Blind Filter) ใส่แทนตะแกรงชงกาแฟ
ขั้นตอนที่ 2: ใส่ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟตามปริมาณที่ผู้ผลิตน้ำยาแนะนำลงในตะแกรงตัน
ขั้นตอนที่ 3: นำด้ามชงใส่เข้ากับหัวกรุ๊ป แล้วกดปุ่มชงกาแฟประมาณ 5 วินาที จากนั้นกดหยุด และดำเนินการตามรอบการล้างที่คู่มือเครื่องกำหนด
ขั้นตอนที่ 4: สำหรับวิธีทำความสะอาดของเครื่องรุ่นที่รองรับขั้นตอนการแช่น้ำยา ให้พักไว้ประมาณ 10 นาทีตามแนวทางที่กำหนด เพื่อช่วยสลายคราบน้ำมันกาแฟและสิ่งตกค้าง
ขั้นตอนที่ 5: นำด้ามชงออก ล้างตะแกรงตันและด้ามชงให้สะอาด จากนั้นทำความสะอาดหัวชงด้วยน้ำสะอาดตามรอบที่คู่มือกำหนด เพื่อไม่ให้มีน้ำยาทำความสะอาดตกค้าง

คำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับร้านกาแฟ : หากร้านมียอดขายเกิน 50 แก้วต่อวัน แนะนำให้เพิ่มความถี่ในการทำความสะอาดหัวชงด้วยผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดจากสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป็นสัปดาห์ละ 2 ครั้งตามแนวทางการดูแลของ ETZEL

2.3 ก้านสตีมนมและปลายท่อ (Steam Wand)
ก้านสตีมนมเป็นส่วนที่สัมผัสกับนมโดยตรง จึงเป็นอีกหนึ่งจุดที่ไม่ควรมองข้าม เพราะคราบนมสามารถแห้งติดบริเวณปลายท่อและรูปล่อยไอน้ำได้
หากปล่อยไว้นาน อาจทำให้รูปล่อยไอน้ำอุดตันและส่งผลต่อการสตีมนม

การทำความสะอาดรายวัน
ขั้นตอนที่ 1: เตรียมเหยือกสแตนเลส ใส่น้ำเปล่าและน้ำแข็งเล็กน้อย
ขั้นตอนที่ 2: ทำความสะอาดก้านสตีมนมตามวิธีการสตีมที่กำหนดสำหรับเครื่องรุ่นนั้น เพื่อช่วยชะล้างคราบนมที่ตกค้างภายในปลายท่อ
ขั้นตอนที่ 3: ใช้ผ้าสะอาดเช็ดก้านสตีมนมให้แห้งและสะอาด
นอกจากนี้ หลังสตีมนมทุกครั้ง ควรไล่ไอน้ำสั้น ๆ ตามคู่มือและเช็ดคราบนมออกทันที เพื่อป้องกันไม่ให้คราบแห้งติดบริเวณก้านสตีม

การทำความสะอาดรายสัปดาห์
ขั้นตอนที่ 1: รอให้ก้านสตีมนมเย็นลงก่อนเริ่มถอดชิ้นส่วน
ขั้นตอนที่ 2: ถอดเฉพาะปลายท่อก้านสตีม (Steam Tip) ออกตามวิธีของเครื่องรุ่นนั้น
ขั้นตอนที่ 3: นำปลายท่อไปแช่ในน้ำร้อนที่ผสมผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟที่เหมาะสำหรับระบบสัมผัสอาหาร อย่างน้อย 15 นาที หรือตามระยะเวลาที่ผลิตภัณฑ์กำหนด
ขั้นตอนที่ 4: ล้างปลายท่อด้วยน้ำสะอาดให้หมดจด ก่อนติดตั้งกลับเข้าที่ตามคู่มือ

ข้อควรระวัง : ไม่ควรถอดก้านสตีมนมขณะยังร้อน และไม่ควรแช่ส่วนประกอบทั้งก้านโดยไม่ตรวจสอบคู่มือ ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าปลายท่อติดตั้งแน่นหนาก่อนใช้งานอีกครั้ง

2.4 ตะแกรงชงกาแฟและด้ามชงกาแฟ (Filter Basket & Portafilter)
ตะแกรงชงกาแฟและด้ามชงเป็นอุปกรณ์ที่สัมผัสกับผงกาแฟโดยตรง หากมีคราบน้ำมันกาแฟสะสม อาจส่งผลต่อกลิ่นและความสะอาดของกาแฟที่ชงในครั้งต่อไป

การทำความสะอาดรายวัน
ขั้นตอนที่ 1: ถอดตะแกรงชงกาแฟ (Filter Basket) ออกจากด้ามชง (Portafilter)
ขั้นตอนที่ 2: ใช้ฟองน้ำสะอาดร่วมกับน้ำยาล้างจานชนิดไร้กลิ่น ทำความสะอาดตะแกรงและส่วนโลหะของด้ามชง
ขั้นตอนที่ 3: ล้างด้วยน้ำสะอาดให้หมดจด เพื่อไม่ให้มีคราบน้ำยาล้างจานตกค้าง
ขั้นตอนที่ 4: เช็ดให้แห้งก่อนนำกลับไปใช้งาน

การทำความสะอาดรายสัปดาห์
ขั้นตอนที่ 1: ถอดตะแกรงชงกาแฟออกจากด้ามชง
ขั้นตอนที่ 2: เตรียมน้ำร้อนผสมผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟตามอัตราส่วนที่ผู้ผลิตแนะนำ
ขั้นตอนที่ 3: นำตะแกรงชงกาแฟและส่วนโลหะของด้ามชงแช่ลงในน้ำยาทำความสะอาดอย่างน้อย 15 นาที หรือตามระยะเวลาที่กำหนด
ขั้นตอนที่ 4: นำออกมาล้างด้วยน้ำสะอาดให้หมดจด แล้วเช็ดให้แห้งก่อนประกอบกลับ

ข้อควรระวังสำคัญ

 สำหรับด้ามชงที่มีด้ามจับไม้หรือพลาสติก ควรแช่เฉพาะส่วนที่เป็นโลหะเท่านั้น
 ไม่ควรนำส่วนด้ามจับไม้หรือพลาสติกแช่น้ำร้อนหรือน้ำยา
 ห้ามใช้ฝอยขัดหม้อหรือแปรงโลหะในการขัดตะแกรงและด้ามชง เพราะอาจทำให้พื้นผิวเกิดรอยขีดข่วน
 หลังแช่น้ำยา ควรล้างด้วยน้ำสะอาดให้หมดจดก่อนนำกลับมาใช้ชงกาแฟ

2.5 ถาดรองน้ำทิ้ง (Drip Tray)
ถาดรองน้ำทิ้งเป็นส่วนที่รองรับน้ำจากการชงกาแฟและน้ำที่ระบายออกจากเครื่อง หากปล่อยให้น้ำสะสมเป็นเวลานาน อาจเกิดคราบสกปรกและกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้

วิธีทำความสะอาด
ขั้นตอนที่ 1: ดึงถาดรองน้ำทิ้งออกจากตัวเครื่อง
ขั้นตอนที่ 2: เทน้ำที่สะสมอยู่ในถาดทิ้งให้หมด
ขั้นตอนที่ 3: ล้างถาดด้วยน้ำยาล้างจานชนิดไร้กลิ่นและน้ำสะอาด
ขั้นตอนที่ 4: ใช้ผ้าสะอาดเช็ดทำความสะอาดและเช็ดให้แห้งก่อนนำกลับไปติดตั้ง
ควรตรวจสอบระดับน้ำในถาดเป็นประจำ โดยเฉพาะร้านกาแฟที่มีการใช้งานเครื่องต่อเนื่องตลอดวัน และควรเทน้ำทิ้งเมื่อมีปริมาณสะสมมาก ไม่ควรรอจนเต็มถาด

3. ตารางแนะนำความถี่ในการทำความสะอาดเครื่องชงกาแฟ
เพื่อให้การดูแลรักษาเครื่องชงกาแฟเป็นเรื่องง่าย ETZEL แนะนำให้จัดตารางทำความสะอาดตามส่วนต่าง ๆ ดังนี้